اندیشکده آمریکایی «بروکینگز» در گزارشی به قلم «بروس ریدل» نوشت: «باراک اوباما» دولت آمریکا را متعهد کرده از دستیابی ایران به سلاح اتمی جلوگیری کند. به نظر می‌رسد ایران برای دستیابی به این هدف مصمم است. همزمان با رویارویی بیشتر آمریکا و ایران و احتمال جنگ برای متوقف کردن برنامه اتمی ایران لازم است یادآوری کنیم که آمریکا در گذشته با جمهوری اسلامی ایران جنگیده است. در اواخر دهه هشتاد میلادی بود که «رونالد ریگان»، رئیس جمهور وقت آمریکا، به حمایت از حکومت عراق در جنگ این کشور با ایران دست زد و از بغداد و «صدام حسین» پشتیبانی کرد. قبل از آن که آمریکا تصمیم بگیرد جنگ دیگری را آغاز کند لازم است به درس‌هایی که از جنگ اول با ایران حاصل شده نگاهی داشته باشد.

بدون تایید محتوا و ادعاهای مطرح شده در این گزارش، ترجمه آن را صرفا جهت اطلاع نخبگان و تصمیم‌گیران عرصه سیاسی کشور از رویکردها و دیدگاه‌های اندیشکده‌های غربی منتشر می‌کند.

■ آغاز کردن جنگ با ایران بسیار ساده است اما مشکل بتوان آن را به اتمام رساند ■

به طور خلاصه باید گفت درس عبرتی که از جنگ با ایران گرفته شده این است که آغاز کردن جنگ با ایران بسیار ساده است اما مشکل بتوان آن را به اتمام رساند. نمی‌توان جمهوری اسلامی ایران را به سادگی تهدید کرد و این کشور به احتمال زیاد با روش‌های نامتقارن دست به انتقام خواهد زد. نکته مهم دیگر این است که باید به نظر متحدان دیگر، خصوصاً اعراب و اسرائیلی‌ها، با دقت نگریست چرا که احتمال بالایی وجود دارد که پیشنهادات این دو درباره تهران غیرمسئولانه باشد.

جنگ ایران و عراق بزرگ‌ترین جنگ پس از جنگ کره در قرن بیستم است ■

جنگ ایران و عراق بسیار پر هزینه بود. از زمان اتمام جنگ کره در سال 1953 این جنگ یکی از طولانی‌ترین و بزرگ‌ترین جنگ‌های سنتی میان دو کشور به حساب می‌آید. در این جنگ بیش از نیم میلیون انسان کشته شد و شاید یک میلیون انسان دیگر خسارات شدیدی متحمل شدند. هزینه اقتصادی جنگ بالغ بر یک تریلیارد دلار محاسبه شد. با این حال مرز دو کشور در انتهای جنگ درست در همان جایی قرار داشت که قبلاً بود. این جنگ هم چنین تنها جنگ مدرنی بود که در آن از تسلیحات شیمیایی در ابعاد گسترده استفاده شد.

■ تبعات جنگ ایران و عراق ■

هر چند جنگ در سال 1988 به اتمام رسید اما تبعات آن موجب شد جنگ‌های دیگری در منطقه اتفاق بیفتد. جنگ کویت در سال 1990 یکی از این موارد است که در آن عراق به کویت حمله کرد و کویت یک سال بعد آزاد شد. حمله آمریکا به عراق در سال 2003 هم یک نمونه دیگر است. جنگ خونین آمریکا و عراق که اخیراً توسط «اوباما» به اتمام رسانده شد آخرین حلقه از این مارش نظامی احمقانه بود. در واقع جنگ ایران و عراق تخم جنگ‌های مختلف بعدی را پاشید و جهان ده‌ها سال است که با تبعات این جنگ زندگی می‌کند.

■ منافع آمریکا در منطقه و سیاست این کشور در قبال ایران و عراق ■

آمریکا هیچ متحدی در این جنگ نداشت اما منافع این کشور حکم می‌کرد که آمریکا اجازه ندهد «صدام» یا آیت‌الله «خمینی» بر منطقه مسلط شوند و کنترل ذخایر انرژی جهان را به دست بگیرند. در بیشتر زمان جنگ این ایران بود که به پیروزی نزدیک شده بود و به همین دلیل واشنگتن چاره‌ای جز حمایت از بغداد نداشت.

■ آمریکا تصور می‌کرد بتواند با عراق وارد همکاری شود ■

از نظر کسانی که به سیاست‌های امنیت ملی برگرفته از منشور سازمان ملل استناد می‌کنند، جنگ ایران و عراق یک باتلاق غیرانسانی بود. اما اوضاع از دید سیاست گذاران آمریکا در دهه هشتاد میلادی کمی متفاوت می‌نمود. در ابتدای جنگ ایران تعدادی از دیپلمات‌های آمریکایی را به گروگان گرفته بود و حتی برخی از آنان را مورد شکنجه قرار داده بود. ایران تنها پس از حبس 444 روزه این افراد اجازه داد آنان آزاد شوند. بسیاری از آمریکایی‌ها تصور می‌کردند «صدام» برخلاف آیت‌الله «خمینی» معتدل تر باشد و هر چند به سختی بتوان او را به یک متحد مدیریت پذیر تبدیل کرد. اما ما اکنون می‌دانیم که این خیالی بیش نبود هر چند در دهه هشتاد امیدهای بسیاری به این تصور وجود داشت. از همین جهت بود که آمریکا به سمت عراق متمایل شد به این امید که عراق، ایران را از دست یافتن به ذخایر نفت جهان باز دارد.

■ عراق آغاز کننده جنگ بود و در نهایت از تسلیحات شیمیایی استفاده کرد ■

اما عراق، که در طرف آمریکا قرار داشت، شروع به زیر پا گذاشتن قوانین کرد. نکته اول این که اولین تهاجم به ایران توسط عراق انجام شده بود. هرچند این اقدام عراق پاسخی به اقدامات تحریک آمیز ایران در مرز دو کشور بود اما اقدام متخاصمانه اصلی توسط نیروهای عراقی و به شکل یک حمله گسترده انجام شد. تا زمانی که مرز ایران به دست عراق بود آمریکا درخواست نکرد که شرایط به حال قبل باز گردد؛ و تنها زمانی که شرایط برعکس بود آمریکا به فکر احترام به مرزهای بین‌المللی افتاد. در قدم بعد عراق به استفاده از تسلیحات شیمیایی روی آورد- این اقدامات ابتدا در سطح کوچکی بود و خسارات زیادی نداشت اما در اواخر جنگ به شکل گسترده انجام پذیرفت. در سال 1988 تهدید استفاده عراق از تسلیحات شیمیایی سوار بر موشک باعث شد بسیاری از ساکنان تهران این شهر را رها کنند. در همین زمان بود که «صدام» با استفاده از سلاح شیمیایی دست به کشتار مردم کشور خود زد. پس از آتش بس در سال 1988 جنگ ظاهراً تمام شد اما «صدام» اسلحه را به سمت کردهای عراق چرخاند و قضیه «انفال» اتفاق افتاد. این داستان نسل کشی تمام و کمالی بود که توسط دولت عراق و آمریکا در حین جنگ حمایت می‌شد.

ادامه دارد.......................

باتشکر از بازدید ها به زودی پاسخ همه دوستان را خواهم داد....